استاد میرزا محمد بخشی

استاد میرزا محمد بخشی

 

 

 

قره داغ

 

 

سوسنلی سونبوللی گوللی میشه لی               هر  یرده  دییلر   آد ین    قـــره داغ

 

ایگیدین   مـــــــرد   اولی   اوبان   وفالی               بیرلشیب ایل اوبان یادین قــره داغ

 

مرکز    اوزومـــــــــــــدل   اولوب   ورزقان               آرپاسی بوغداسی مرجیسی تالان

 

هــــر ییره  پایلییر  یرالما   سوغــــــــان                   گورمه لیدور هر اویااغین قــره داغ

 

ورزقــــــــــــانین    یانی   دیــــزه   لللی                 چوللی بنفشه لی گوللی چیچکلی

 

صومـــــــدیل  جوانی  الی  صــــــنعتلی                   باش قوزاییپ بوغدا داغین قره داغ

 

پیر سقـــــــادان  آخیر اهرین  چــــــایی                      تمام گول چیچکدی بهـــاری یایی

 

کامتالین  داغینــــــــدا  وار  مومـــــیایی                       او اولاللار اوچــــــولارین قــره داغ

 

ایل  اوـــــان  بزییر   ییـــلاقی  داغـــی                            جننت اوخشویار ایرینین باغـی

 

اوخـــاریا گلسن سن آخشـــام چاغی                         اوزه گولر آلــــــمالارین قـــره داغ

 

کاســـــــینین  کوشنی  بهشــــته  بنزر                         گویجه سلطان یرین آغ قویون بزر

 

ورزقـــان  یرینده  آت  گامیش  گــــــزر                        وار ساری قایماخدا دادین قره داغ

 

سنین اصلـــی آدیــن واردی کـــارا داغ                       مخــفف ادیپــــلر  اولـــوپ قره داغ

 

چـــولـونده بوز سوری قـــولاغینــدا داغ                       چریشلرده ســـاری یاغین قره داغ

 

بیــــر تاریخدی سنه جوشون قلعه سی                     خویناری اوستونده وار قیز قالاسی

 

الینـــده  مسلسل ستــــــار بالاســــی                     قوچـــــاخدیر هر بیر اولادین قره داغ

 

اون سگیز محالسان چوخ آدلی سانلی                         بوغدالی یونجالی معدنلی کانلی

 

ایللـــــــرین یاشیر شهرتلی شانلـــی                               هر یانا پایلانیر بالین قره داغ

 

کلیبر اوستونــــــــــده بابک قالاســی                           ایگیدلر یوردودی وار تماشاسی

 

دوشونـــــــده آرپیچی بابک قالاســـی                        دوشمنلرین توکدی قانین قره داغ

 

سبلان سهندین آدی ســــــــانی وار                            سرعینن آخان سویون دادی وار

 

دره لر ده بال قوطوســـــــی بالی وار                         مشهوردی سبلان بالین قره داغ

 

دیزمار بیر محالدی باغی میوه ســـی                         داغلاریننان گلیر کهلیگین سسی

 

اوچــــولار  گـــــودللر  اوون  بره سین                         شر شر آغار آراز چایین قره داغ

 

خــــــدافرین سنه بویوک دایاخـــدیر                           مرز ده کی ایگیدلرین قوچاخدیر

 

سنــــتده یاشایانلار دایم اویاخــدیر                        قویماز گوله قانلی یاغین قره داغ

 

اوشتوبوندن گلیــــر گردکان یوکــــی                       مردانقیم انجیر ویریر سیل کیمی

 

داغلارینــــــدا گزیر اوو ایکی ایکــی                        گول چیچکدیر درن داغین قره داغ

 

مغانین غله ســی قویونی یاغــــی                              پنیری قورودی قاتیخ قایماغی

 

امـــلیک قوزولاری چمنـــی باغـــی                                اولوپ سنین افتخارین قره داغ

 

پامبیغی پایلانیر تبریـــــز تهرانــــــــا                                 جواب ویریر بوغدا اونی ایرانا

 

تراکتوررار هارای سالیــــــر هریانــا                                آباد ایدر کشت کارین قره داغ

 

مواضخان ماحالی بویوک جلگه دی                           خواجه سی سرندی آباد اولکه دیر

 

نهندی هیقی چوخ سویملــــی دیر                             یادگاردی داغین داشین قره داغ

 

حسنـــو محالی گوللی میشه لـــی                            پامبیخلی دویلی تر بنفشه لی

 

ماراللار یوردودی نازلــی عشوه لــی                          چوخلی سوور اوز ایرانین قره داغ

 

زمستانیـــن   دوندی  بــــاهارا   یازا                              گوزلین  باتیبدی  عشویه   نازا

 

بخشی شرمندن دور سنه شعر یازا                         واردی سنین مین اوصافین قره داغ

 

 

 

 

سوسنلی سونبوللی گوللی میشه لی               هر  یرده  دییلر   آد ین    قـــره داغ

ایگیدین   مـــــــرد   اولی   اوبان   وفالی               بیرلشیب ایل اوبان یادین قــره داغ

مرکز    اوزومـــــــــــــدل   اولوب   ورزقان               آرپاسی بوغداسی مرجیسی تالان

هــــر ییره  پایلییر  یرالما   سوغــــــــان                   گورمه لیدور هر اویااغین قــره داغ

ورزقــــــــــــانین    یانی   دیــــزه   لللی                 چوللی بنفشه لی گوللی چیچکلی

صومـــــــدیل  جوانی  الی  صــــــنعتلی                   باش قوزاییپ بوغدا داغین قره داغ

پیر سقـــــــادان  آخیر اهرین  چــــــایی                      تمام گول چیچکدی بهـــاری یایی

کامتالین  داغینــــــــدا  وار  مومـــــیایی                       او اولاللار اوچــــــولارین قــره داغ

ایل  اوـــــان  بزییر   ییـــلاقی  داغـــی                            جننت اوخشویار ایرینین باغـی

اوخـــاریا گلسن سن آخشـــام چاغی                         اوزه گولر آلــــــمالارین قـــره داغ

کاســـــــینین  کوشنی  بهشــــته  بنزر                         گویجه سلطان یرین آغ قویون بزر

ورزقـــان  یرینده  آت  گامیش  گــــــزر                        وار ساری قایماخدا دادین قره داغ

سنین اصلـــی آدیــن واردی کـــارا داغ                       مخــفف ادیپــــلر  اولـــوپ قره داغ

چـــولـونده بوز سوری قـــولاغینــدا داغ                       چریشلرده ســـاری یاغین قره داغ

بیــــر تاریخدی سنه جوشون قلعه سی                     خویناری اوستونده وار قیز قالاسی

الینـــده  مسلسل ستــــــار بالاســــی                     قوچـــــاخدیر هر بیر اولادین قره داغ

اون سگیز محالسان چوخ آدلی سانلی                         بوغدالی یونجالی معدنلی کانلی

ایللـــــــرین یاشیر شهرتلی شانلـــی                               هر یانا پایلانیر بالین قره داغ

کلیبر اوستونــــــــــده بابک قالاســی                           ایگیدلر یوردودی وار تماشاسی

دوشونـــــــده آرپیچی بابک قالاســـی                        دوشمنلرین توکدی قانین قره داغ

سبلان سهندین آدی ســــــــانی وار                            سرعینن آخان سویون دادی وار

دره لر ده بال قوطوســـــــی بالی وار                         مشهوردی سبلان بالین قره داغ

دیزمار بیر محالدی باغی میوه ســـی                         داغلاریننان گلیر کهلیگین سسی

اوچــــولار  گـــــودللر  اوون  بره سین                         شر شر آغار آراز چایین قره داغ

خــــــدافرین سنه بویوک دایاخـــدیر                           مرز ده کی ایگیدلرین قوچاخدیر

سنــــتده یاشایانلار دایم اویاخــدیر                        قویماز گوله قانلی یاغین قره داغ

اوشتوبوندن گلیــــر گردکان یوکــــی                       مردانقیم انجیر ویریر سیل کیمی

داغلارینــــــدا گزیر اوو ایکی ایکــی                        گول چیچکدیر درن داغین قره داغ

مغانین غله ســی قویونی یاغــــی                              پنیری قورودی قاتیخ قایماغی

امـــلیک قوزولاری چمنـــی باغـــی                                اولوپ سنین افتخارین قره داغ

پامبیغی پایلانیر تبریـــــز تهرانــــــــا                                 جواب ویریر بوغدا اونی ایرانا

تراکتوررار هارای سالیــــــر هریانــا                                آباد ایدر کشت کارین قره داغ

مواضخان ماحالی بویوک جلگه دی                           خواجه سی سرندی آباد اولکه دیر

نهندی هیقی چوخ سویملــــی دیر                             یادگاردی داغین داشین قره داغ

حسنـــو محالی گوللی میشه لـــی                            پامبیخلی دویلی تر بنفشه لی

ماراللار یوردودی نازلــی عشوه لــی                          چوخلی سوور اوز ایرانین قره داغ

زمستانیـــن   دوندی  بــــاهارا   یازا                              گوزلین  باتیبدی  عشویه   نازا

بخشی شرمندن دور سنه شعر یازا             واردی سنین مین اوصافین قره داغ


گئدیرسن

 



 

ساللانا ساللانا آلا گؤزلی یار              باش گؤتوروپ نه مکانه گئدیرسن

 

قاشلاروو کمان کیمین قوروپسان         سینیخ   قلبی سن  نشانه گئدیرسن

 

کهلیک کیمین افتان وخیزان سؤزرسن   هر گئتدیکجن  قراریمی  کسر سن

 

آهو تک کؤوؤیؤپ یالقوز گزیرسن       آختاریر  سان   آشیانه گئدیرسن

 

یئل وورور داغیدیر قارا تئللرین          تئل اسدیکجه خوشو گلیر یئللرین

 

یاواش یئری کمر کس بئللرین            اود سالیرسان شیرین جانه گئدیرسن

 

قارا تئل یاراشیر او دال گردنه            قورخورام کج باخا بد نظر سنه

 

بیلمم نیه دوتوپ غضبین منه             رحم ائتمیر سن بو جوانه گئدیرسن

 

سن بیر شمع سن من اولموشام پروانه    دولانیم باشووا قوی یانه یانه

 

مغرور اولوپ بئل باغلاما جهانه           جهان دا وار مین فسانه گئدیرسن

 

سن بیر گل سن منی خاره سالارسان        غربت ائلده آه زاره قالارسان

 

«بخشی»دئیر گئتمه پشمان اولارسان     افسونگردی بوزمانه گئدیرسن

 

       

آغلاسین

قوی یازیم شعریمی قالسین یادگار

مندن سورا ساری تئـللر آغلاسین

 

شانـلی اولکه میزین بیر بـلبلیـدیم 

اولکه فریاد ایدسین ایللر آغلاسین

 

قـوی اولـوم خبـریـم یایـلسین داغـا 

دای نغمـه کار بلبل قونماسین باغا

 

گوز یاشی قاریشسین داشسیز بولاغا 

قـاراداغ سسلنسین چوللـر آغـلاسین

 

ایشیدسین لال اولسون شیدا بلبلر 

باغدا قارا گیسین آشماسین گوللر

 

اوخشاسین آغلاسین ایـستـین ائللـر 

بولبول داغا دوشسون گوللر آغلاسین

 

مجلسلـر باغینین بلبلی گئدسین 

دیوانی باغلانسین دفتری ایتسین

 

سویملی سوزلری تاریخده ایتسین 

تاریخـلر اوخویـان گـوزلـر آغـلاسیـن

 

دنیـــا بــی وفـــادی یــالـوارمـا اونـا 

سـاعـاتـدا گئینیـر میـن جـوره دونـا

 

بخشینین عوموری چـاتـانـدا سـونـا 

ناکسلر سوینسین کسلر آغلاسین


دوستلاردان گلایه

نقــدور واریـــدی اقتـــدار منـــده         چوخ عزیز دوتاردی ایللریم منی

 

باغبان قوجالاندی بولود یاغمادی         بستاندا قورودی گوللریم منیم

 

طایفامیزین شادلیغیدیم غمیدیم          دنیادا نمـونــه دایی عمیدیــم

 

باجی قارداشیما چوخ صمیمیدیم      ثابت ایله میشدی ایشلریم منیم

 

قاچاردیم هایینا سســی گلنیــن         یولداشیدیم آغلیــانین گولنیـن

 

وکیلیــدیم بیــلمینین بیــله نیـــن        اصلا تیتره مـزدی دیزلریم منیم

 

یواش یواش کیچیک اولان یکلـدی        بیکار اولانلارین ایش اله گلدی

 

پوزلی ایگیت اولدی دوندی اولندی     یادیندان چیخاتدی سوزلریم منیم

 

بیــری قهر ایلــدی گلمــدی بیــزه       بیری فخر ساتدی ویردیگیم میزه

 

مین جور ایراد تودی بیر چیچیک سوزه  باشلادی دانلادی دیلریم منیم

 

نیــه دیشیلــدین نه گلدی سنــه        نیه اورک ســوزون دیمدین منه

 

شاید من ایدیدیم بیر علاج سنــه      گوردوم دوشمان اولوپ دیللریم منیم

 

دیدیم منیــم الدن اختیار گیــدیپ        یا بختیم یاتیبدور یا زمان چونوب

 

عمر کیچیپ دو.ستلار الیمندن گیدیپ    آزالیپدور پارتیم پوللاریم منیم

 

واللاه کی همینـم کامیلدور عقلیم      خیانت دانیشماز اصلا بو دیلیم

 

نقــدور واریــدی پــولــوم قلمیــم        اونونچون سورمیش ایللریم منیم

 

کیمـی گـوردون دانا یانا چیراغــی       پاییز اولجاخ باغمان پوزدی بوتاغی

 

(بخشی)شعرین یازسین اورکده داغی  گوز یاشیم اولوپدور سیللریم منیم

شعر طنز جمال ایشگی

 

اما جریان شعر جمال ایشگی اینست که شاعر همسایعی به نام جمال داشت که صاحب خری بود

 و دیواره کاهگلی بین طویله های ان دو در اثر قدمت زیاد

سوراخ شده بود بدین ترتیب که هر وقت شاعر صبح زود در نیمه تاریکی وارد طویله ی

خود می شد خر جمال فکر میکرد که صاحب او آمده است و شروع به عرعر کردن میکرد

 که شاعر این گفتمان را به نظم در آورده است......................


سحری آچاندا طویله قاپیسین             سسیمه سس ویرر جمال ایشگی

نریلدار گورولدار کیف احوال ایلر                   منه اورک ویرر جمال ایشگی

دییر بیللم ایوده خوش گونوم یوخدی  قوجالیق پیسلدیپ موشکلون چوخدی

کهنه دوستلار سنه ایری ایری باخدی    دوست قمینی ییر جمال ایشگی

اوجا سسله دییر یورولمویاسان             منکی سسلنیرم داریخمیاسان

مالدارریخ ایشینده کریخمیاسان        گوررم حق سوز دییر جمال ایشگی

مندن دانیشاندا اشگ یولداشیم       آز قاللام سسینه دوواردان آشیم

اللشرم بیر آز آرتیق چالیشیم             منه احسن دییر جمال ایشگی

کاش بیزده ده بخل و حسد اولمویا      قونشو قونشوسونا تله قورمویا

پیس گونونده دالدالانیب دورمویا         اوندا حسرت چکر جمال ایشگی

بخشی دییر سنین قدریوی بیللم    گور سسین گلنده سوینجی گوللم

مننن دانیشماسان داریخیب اوللم     دوباره سس ویرر جمال ایشگی


مس سونگون

معدن مس سونگون ورزقان

توپراغی قیزیللی داغلی معدنلی          دورناگوز بولاخلار اخار سونگونده

آزادلیق قوزویان صنعت اللری             دان اولدوزی کیمی شاخار سونگونده

بهاردا بورونر یاشیل اورپگه                         داغلاری بنفشه دره سی قیزیل

یرلره گل چیچک عطیرلر سپیر             مس معدندن سو تک آخار سونگونده

اوجاباش داغلارین زیرولرینده                  شفقلی صنعتین شرف لاله سی

یورولماز صنعتگر ئوز قویوپ تمام                خدمت کمرینی باغلار سونگونده

گارگرلر ووران کلنگون سسی               حیات نغمه سیدی ایل نغمه سیدی

آرازا قووو شان آخارچایلار تک             مس قیزیل قایناشیب داشار سونگونده

فرهاد تک کلنگی سسسلنیر داغدا               گوزلری آختاریر داشلاردا مسی

ساختمانلار قورور یوندوغی داشدان             باخانین اورگین آچار سونگونده

صنعتین نعمتین چاتدیریر بیزه               جومدورور  وطنی  قیزیلا میسه

شمشک تک پارلاشیر جوان مهندس     یومروغون دشمانا چالارسونگونده

قارانلیق گیجه ده زاغه ایچینده                یارار پارچالیارآغیر قیه لر

گوندوز اوداشلاری ییغیب داشیار         معدندن ایشیگه سالار سونگونده

اصلان تک سیندیریب پاسلی قفسی         شیر کیمین داغلاری یاریر کارگر

ایلین یاراشیقی اولکه بزه گی               انقلاب بالاسی قالار سونگونده

پارلیر داغ آلتیندا میسین لاله سی         داغلارین اوستوندن داشینیر دومان

زیروه لرده گزن جیران ماراللار          بولدوزیر سسینه قاچار سونگونده

اودلار دیارینا باغلی اولان داغلار         وطن توپراغین رنگین آچیپدی

بو داغلاردا اولان او الوان میسلر         قیش گونونده آچیپ باهار سونگونده

محبت یولونی چکیب مهندس               گلمیشیخ هامیمیز بو یولدان قوناخ

قایالار سوکولوپ دره لر دولوپ         ماشینلار طرلان تک اوچار سونگونده

من شاعیر اوغلوندا قوناخ گلمیشم        بو صنعت هنرین دوغروسون گورم

آیدینلیق گولونده شعرینن اوزم              دیم کی هر عارف یاتار سونگونده

گورورم معدنده چوخ شانلی هنر            شادلانور مهندس قوچاخ کارگر

بخشی آرزو ایلر هر آخشام سحر          پیروزلوخ پرچمی شاخار سونگونده

کاش تو را بهتر می شناختم

گاهی وقتها که فکر میکنم با خود میگویم کاش اندازه بقیه ی مردم پدرم (استاد بخشی) را می شناختم .

وقتی معلم ادبیات در کلاس درس رو به دانش آموزان ورزقانی میگوید که شما بایستی برای استاد بخشی مراسم بزرگداشت ادبی برگزار می کردید و از ورزقانی ها گلایه میکند من بیشستر دلگیر میشوم .

وقتی آقای خضوعی روزنامه نگار شهرستان اهر در مراسم کنگره ی ارسباران نام استاد را به بزرگی یاد میکند و از دست دادن چنین افرادی را ضایعه ای برای ادبیات آذری می داند من بیشتر و بیشتر دلگیر میشوم

وقتی آقای الماسیان معلم بزرگوار ورزقانی با دیدن اعلامیه ی استاد بخشی دگرگون شده و از مقامات و مسئولین شهرستان انتقاد میکند.

هر روز که میگذرد و من از او فاصله میگیرم دوریش برام سخت تر و دیدگاه من نسبت به آن سفر کرده عاشقانه تر می شود.

چون میتوانم مانند یک شهروند فقدان او را لمس کنم.

ولی باز هم حس میکنم افرادی هستند که "" بخشی "" ها را بوجود خواهند آورد وقتی اندیشمندانی مانند "دوستی" خضوعی" عالی" نوری" الهیاری" نصیرزاده" پوررضوی" الماسیان "هستند و قلم در دست دارند باز هم امید هست .

باز هم استعدادهایی شکوفه خواهند زد و ادبیات ترکی را بر زبان کوچه و بازار جاری خواهند ساخت .

باز افرادی پیدا خواهند شد که مرثیه ی وفات خود را بر زبان ""نامورها"" جاری خواهند ساخت و خواهند گفت :

قوی یازیم شعریمی قالسین یادگار

مندن سورا ساری تئـللر آغلاسین

شانـلی اولکه میزین بیر بـلبلیـدیم

اولکه فریاد ایدسین ایللر آغلاسین

قـوی اولـوم خبـریـم یایـلسین داغـا

"""""""""""""""

دنیـــا بــی وفـــادی یــالـوارمـا اونـا

سـاعـاتـدا گئینیـر میـن جـوره دونـا

بخشینین عوموری چـاتـانـدا سـونـا

نـاکسـلر سـوینسین کسـلر آغـلاسین

 

باز کسانی قبل از مرگ خود شعر اعلامیه ی خود را خواهد نوشت : 

ایـهـالنـاس بـو گیـدن ذوقــلی شــاعیـردی گیــدیـر

مجلس عــرفــده بیر سـویگــلی عـارفـدی گیــدیـر

گرچه ئوز ئولکه سینین وورغونی محبوبه سی دی

اینــدی بئش متر اولان خلعته صـاحیبــدی گیدیــر

 

باز هم کسانی از قره داغ سخن خواهند گفت و نام قره داغ را ماندگار خواهند ساخت و خواهد گفت :

سوسنلی سونبوللی گوللی میشه لی             هر  یرده  دییلر   آد ین    قـــره داغ

ایگیـدین مــــرد اولی  اوبان  وفالی            بیـرلشیب ایـل اوبان یادین قــره داغ

"""""""""""""""

بیــــر تاریخدی سنه جوشون قلعه سی         خویناری اوستونده وار قیز قالاسی

الـیـنـــده  مسلسل ستــــــار بالاســــی         قوچـــــاخدیر هر بیر اولادین قره داغ

"""""""""""""""

کلیبر اوستونــــــــــده بابک قالاســی           ایـگیـدلـر یـوردودی وار تمـاشـاسی

دوشونـــــــده آرپیچی بابک بالاســـی            دوشمنلـرین تـوکـدی قانین قره داغ

 

و همچنین غیور مردانی از آذربایجان دوباره تولد خواهد شد و برای شهدای تبریز در دوران دفاع مقدس خواهد نوشت :

دئـمـه شـهیـد ویـردیـم خسـارت گـؤردوم      سـن باشـوواوجـا دوت آی قوجـا تبـریـز

باقر خان ستار خان یوردوسان،وار اول     سووپسان چوخ قیشلار،یای، قوجا تبریز

"""""""""""""""

سـایمویـوپسان شاهی سـلطانی خـانی         قوینوندا بسله ییپ سن شیخ خیابانی

مشـروطه قـوزویان سنـین تک هانی         جـانینـدان وریرسن پای قـوجا تبریز

"""""""""""""""

قوچاق نبین،قوچ کوراوغلون وارسنین       اوجا داغین،آباد یوردون وارسنین

اردبـیـل، اهـر تک  ائـلـیـن وار سنـیـن       گـلیر ورزقانـدان های قـوجا تبریز

 

و باز کسانی پا به عرصه ی گیتی خواهند گذاشت که برای زلزله زده گان اردبیل مویه و زاری خواهد کرد :

ساوالان تک دائم اوجادور باشین    اوسـتـونـه قـونسـادا دومان اردبـیل

تیترییب داغلارین دولوب دره لر    صاف قالماییب بیر دودمان اردبیل

"""""""""""""""

او اوٌلکه ده ویران اولان ائولردن    باغچانیزدان سولان چیچک گوللردن

تـوپـراغ آتـدا قـالان قـارا تـئـللـردن     اوریـیـم داغـلانـیـر هـر آن اردبـیـل

"""""""""""""""

بـاجی قـارداشینـدان دوشوب آرالی     آلـا گـوز گـوزه للـر یـاتـیـب یـارالی

سـاوالـان مـارالـی اولـوب فـرالـی    فـلک کـج اویـنـایـیـب یـامـان اردبیل

 

و باز هم کسانی از دست محتکر و گرانی ایجاد شده توسط محتکر به ستوه آمده و خواهد گفت :

ئـورَگـیم یـانـدی کـباب اولـدی آجـیندان باهالیخ

طـاقچادا تـوزلـو قـالـیپ قـدان وچایدان باهالیخ

قـد کی اعـیان مـالـیدور، دای تاپا بـیلمَم کشمش

دای گروکمورگؤزومه سبزی بادمجان باهالیخ

"""""""""""""""

چون منیم بوشدی جیبیم، یوخدی ریالدان خبریم

اودیـکـی خـلـق دِیـیـر آژدا یـوخ ایـمان باهالیخ

پـول اولـوپ جـن، مـن اولـدوم ایله بیل بسم الله

هـاردا الـله آدی گـلـسه قـاچـا شیـطـان بـاهـالیخ

اوکــو دولـتـلـی سـنه آشـمـیـاجـاخـدور قاپیسین

کـاسـیـبین یـوخ قـاپـیسی وئرمیه میدان باهالیخ

کارمندین حقوقو اون گؤنو بول سول گوروری

بـاقـیسین گـئتمـلـیدور آلـلاهـا مـهـمـان باهالیخ

"""""""""""""""

زارعـیـن بـورجـو قـالـیر بـانگا تـعاون دکـانـا

داها قـویـمور یـاخـینا صاحب دکـان بـاهـالـیخ

دؤیؤ گؤرسه اوشاغیم غش ایلیوپ اَت چاغیریر

اَتــی گـیرسین گـؤزونه یتوخدو یئرآلمان باهالیخ

گئت حاج عزت گیله سن گؤر نه یئییر عشق ایلییر

فــقــرانـیـن قــویــوســان آدیــنـی نـادان بــاهـالـیخ

مـنـده پـول یـوخـدو آلـام اوغـلوما بیر جت باشماخ

تــومـنی یـوز تـومنه سـاتـدی حاج عمران باهالیخ

"""""""""""""""

بــار الــاهـا سـن ئـوزون مـحـتکـیری ایـله زبون

بــلـکـه آز سـکـتـه ایـده مـرد مـسلـمـان بـاهـالیخ

«بخشی»آز نـالـه وفـریـادوفـغـان نـغـمـه ســی ده

صاف سویون وارچُرگین،توستولو قلیان،باهالیخ

سالها پیش بود که وقتی شنیدم در مسجد محل شب شعر برگزار خواهد شد، بی درنگ خود را به آنجا رساندم تا برای شنیدن صدای دلنشین پیر مردی با موهای سپید به انتظار نشینم. 

این انتظار زیاد طول نکشید و مجری برنامه از او برای قرائت شعرش دعوت کرد. پیر مرد دوست داشتنی با آرامش وصف ناپذیرش وقتی برای خواندن شعرش در پشت تریبون قرار می گرفت، گویی پا بر قلب می نهاد و آتش عشق را در سینه ها شعله ور می ساخت.

این پیرمرد دوست داشتنی کسی نبود جز میرزا محمد بخشی. اودر شعرش زیبایی و عشق را به شنوندگان شعرش هدیه می داد. او « بخشی» بود، همان شاعر مردمی شهرم.همان که خود را وقف سرزمین قاراداغ  و آذربایجان و ایران کرده بود و به آن افتخار می کرد.

استاد میرزا «محمد بخشی» در شعر های خود همواره عشق به وطن، شرافت و مردانگی را می آموخت. او عاشق وطن بود و عزت خویش را از وطنش می دانست:

«بخشی» وورغون اولوب آنا وطنه

وطن عزت وئریب، شرافت منه

اوره کده ن وورغونام، عاشیقم سنه

قوللارین بوینوما سالارسان وطن

میرزا محمد بخشی معتقد بود که در قفس دنیوی نیز همواره بایستی فریاد برآورد. او باور داشت که در این دنیای پر فراز و نشیب بایستی جنگید وهمانند باز شکاری باید که کوهها را فتح کرد، بایستی فریاد زد و از خفتن دور بود، باید فریاد زد تا خواب خفتگان را آشفته کرد.

شعارش صبر در برابر سختی ها وناملایمات بود:

گره ک قاناد آچماق، گره ک باغیرماق

یازینان گؤوه رمک یایینان بیتمک

پاییزین سولغونو، گولون پوزغونو

قیشین سویوغونا، قارینا دؤزمک

***

گره ک قارانقوش تک قاناد آچاسان

گره ک بو دونیایا لرزه سالاسان

گره ک قارتال کیمی صیدی اوولاییب

داغلار ذیروه سینده اونو ییرتاسان

استاد بخشی شاعر وطن و اجتماع و مردم بود ودنیای زیبایی را نیز برای خود ساخته بود. او معنای حقیقی عشق بود:

 عاشیقم گول اوزونه چون گوله بنزه ر یاناغین

دئیه طغیان ائله ییر باللیدی قایماق دوداغین

چکیلیب قوس و قزح تک کامان ابرو نه خبر

گؤزلرین آهو یاناق گول چیچک اولموش یاناغین

آز منه نازائله دیلبر بیلیسن عاشیقینم

«بخشی» نین عاغلی چاشیبدیر، آلا بیلمیر قاباغین

او نیز همانند تمام بزرگان جهان بار سفر بستن وعاقبت «رفتن» را پذیرفت. او در شعری زیبا با آیندگان سخن می گوید و آنچه روزگار با او کرد را بازگو می کند. او خسته و رنجور از دوستان و اطرافیانش در آخرین سالهای عمر پر برکت خویش در شعری زیبا و جانسوز این چنین از دوستانش گلایه می کند:

نه قده ر واریدی ایقتیدار منده

چوخ عزیز توتاردی ائللریم منیم

باغبان قوجالتدی، بولود یاغمادی

بوستان دا قورودو گوللریم منیم

***

واللاه کامیلیدی عاغیلیم منیم

خیانت دانیشماز اصلا بو دیلیم

نه قده ر واریدی پولوم، قلمیم

اونونچون سئوه رمیش ائللریم منیم

و در نهایت آخرین برگ زندگی استاد میرزا محمد بخشی  شاعر پر آوازه قاراداغ در چهارمین روز ازاولین ماه فصل برگریزان سال 88 از درخت زندگیش فرو افتاد و چشمانش را بر دنیای فانی بست و برای همیشه جاودان ماند. یاد و نامش گرامی باد.

ای شعر،  سیه پوش که استاد سخن رفت

خاموش شو ای شعر که فریاد سخن رفت

بخشی که همه شعر و سخن بود نگاهش

فریاد بر آرید که بیداد سخن رفت

گزیده ای از اشعاری که در مورد استاد بعد از وفاتش سروده شدند

خوش گلیب سیز ولی حرمتلی بابام گلمیه جاخ

یوخ ایاخ سسلری سویلرکی آتام گلمیه جاخ

لطف ائدیپ اهل وفا قربان اولوم همتیزه

سیز گلیب سیز آقاسیز شاه وفام گلمیه جاخ

کوسگو بیلمزدی بابام پس نیه کوسموش گورونور

نچه دیوان بزیین پس نیه سولموش گورونور

بیزه خوشبختی یازان پس نیه پوزموش گورونور

سیز یازین مشق ائلین استاد آغام گلمیه جاخ

ائله بیلدیم کی دونن یاسین اوخوردی هله ده

تاکی ایل تحویل اولا یتملی دیر قیرخ عدده

طاخچادان توزلو عصا سسلدی دیدار ابده

او آخار آغ سویوموش من نه قاچام گلمیه جاخ

مهربان مهر ساتان مه لقا نی آلدی بو مهر(ماه مهر)

خاطره ائتدی اوزون خاطیریمی چالدی بو مهر

گوروم اولسون گوزی کور خطوا گوز سالدی بو مهر

یای یازیم کئچمیش اولوب باد صبام گلمیه جاخ

ربنا سویلیه ره ک گئتدی او جنت باغینا

چوخ گوزل شعر یازیپ حضرت صاحب آدینا

یتر  انشاالله  ابولفضل  آغامیز  امدادینا

سون سوزوم فاتحه دیر خسته آتام گلمیه جاخ


دیزه دن سس قالخدی بخشی ده کوچدو

کلمه یتیم قالدی سوزده آغلادی

اوزولدو ال الده ن شاعر یاسیندا

اورکده آلیشان کوزده آغلادی

 

سوٌندو یوردوموزدان یئنه بیر چیراق

جوشوندان آسیلدی قارا بیر بایراق

وطن قارا گئیدی ائللر آغلادی

قوجاغین آچاندا او قارا توپراق

 

کوچدون بوندان بئله کلمه لر سوزلر

سوسوب داریخاجاخ آدین گلنده

توستوسوز آلیشیب یاناجاق کونول

شرافت مولکونه شعیر دئینده 

 ( رضا عالی )


 

جناب بخشی خوش لهجه خوش مرام اولمز

مرام حق دیریدیر صاحیبی مرام اولمز

گلیبدی یادبودا جمله اهل عشق و ادب

کی ذکر خیری اولوب ورد خاص و عام اولمز

شرفلی عمر اائله ییب صاف اوره کله پاک دیله یی

اودور کی رحمت اوخور خلق اونا مدام اولمز

یاشاردی شان ونجابتلی حورمت عیزتلی

ویقاریله قازانیب عز و احترام اولمز

اولوبدو شعر و ادبده مدافع مظلوم

علیه ظالیمه ظلمه ائدیب قیام اولمز

اولر اوکیمسه آدی حورمتیله یاد اولماز

به قول سعدی شیراز نیکنام اولمز

خدا بو بخشینی بخش ائیله ییب ادب باغینا

اونون اوزو سوزو تک ائیله یر دوام اولمز

 (حسین طهماسب پورشهرک)


 

آرام تاپیب ایندی کی ریضوانی ده بخشی

مئهمان یازیلیب درگه سلطانیده بخشی

جان صاحیبینه جانینی تسلیم اائله ینده

قالمیشدی گوزون جلوه ی جانانیدا بخشی

تا آچدی اورک پنجره سین جان قوشو اوچسون

روحون اوزامان گوردو طیرانی ده بخشی

مست اولموشودو جام الستی ویریلن گون

ثابت دایانیب ائتدیگی پیمانی ده بخشی

هر محفیله گئتسیدی صفا اوردا اولاردی

خوش شاعیرایدی عصریده دورانی ده بخشی

هجرینده ائدیب مجمع عشاقی پریشان

یاندیردی بیزی غصه لی هیجرانیده بخشی

حقیله قرین اولمالیسان آی اولو شاعیر

ثبت اولدو آدین دفتر و دیوانیده بخشی

هر سوزکی یازیسان هامیسی وردی زباندیر

بستان بئجریب شانلی گولوستانیده بخشی

ایتمز پاک آدی من بیلیرم دونیا بویونجا

اینسانلیق ایله عومر ائدیب هریانیده بخشی

شاعیر لریمیز مجلیسی سوگیندا معزا

(صادیقده) یازیب شعرین او عنوانیده بخشی    


ساليپلار گؤرونمز طوفانه مني

آي آقالار  كيمه دئيم  درديمي                     امتحانه چكير   زمانه   مني

غم غصه  چولقاييپ  ئورك يارالي                  محتاج ايلييپدي  درمانه  مني

دوست ياراسي دَييپ مين ملاليم وار        بير خميده قديم پوزغون حاليم وار

آيدين  ئورگيمده  خام خياليم وار                قول ائديپ چكديرير هر يانه مني

ظالم فلك وورور يارالار  منه                      حسرتله  باخيرام  گليپ  گئدنه

مجنون تك دوشورم دشته دمنه                  حيوانلار اوخشادير حيوانه مني

بيلمم كيمه دِئيم ئورك سُزومو                    بير زمان  آسوده  اِئديم  اُزومو

بلكه خاموش اِدَه يانان كُزومو                     كويلوم  آز  ايليه   ديوانه  مني

اشيدنلر عاجز گورمسين مني                 فرهاد تك چوخ يارديم داغي دَرَني

ناشي دوستلار ووردو منه ضربني                 بايقوش  تك  گتديلر افغانه مني

دوست داشيندان باغريم باشي يارالي          داش آتدي اُزوندن سالدي آرالي

حسرتله باخماخدان رنگيم سارالي              ساليپلار گؤرونمز طوفانه مني

ايستيرم درديمي خالقه يازام

عرض اِئدم قاپيندا دردلي،يورقونام

"بخشي"دِئيرخالق قويما چوخ يانام

يولچونام فرض اِئتمه بيگانه مني


وطن هوسی

وطن هوسيله گلميشم ديله

يــاغيلار بيلسينلر خوش ديـاريم وار          ســويملي ديليم وار اقتيداريــــــــم وار

عـــالـَمه گونش تـك ايشيق پـــايلييان          نــظــامي فــضولي شـــهريــــاريم وار

بهـاردا گول دَررَم عطيرلي اولسون          ســوسنلي ســونبوللي چيچكلي اولسون

شـــاعــري يـــاشـــادار ائــل محبـّتي         ائــل ايچره او گــرك خطيرلي اولسون

وورغونــام وطنــه وورغونـــام ائله          وطــــن هـَـــوسـيـله گــَــلمـيــشـــم ديله

وطــن بــاغچــاسيندا اوچان بــُلـبــُلـّر         نــغمه يـــاي وطنه نــغمه يـــاي گــوله

قوي شاعير لـَر چالسين وطن تاريني         اوزون زمـــان ائللـَر دادسين بـــاريني

بختيـــار ديـَللـَر او شــــاعــيـــره كي         يـــازار ئــولكه سـيـنـيـن آرزولارينــي

خائينين ريشه سيني يئر اوزره كـَسـَن        قــوچ ائـــلـلـَر يـغـيـليپ دئسينلر احسن

شـــاعيرلـَر ِائدَنمـَز گــوزل شعر يازا        اونــــون آثــارينــا ارزش وئـــر مـَسـَن

صنعت سـُون انســان سـُور شـاعيري        خـــاطيرلار بــاطيني سـُور ظـــاهيري

مـحبـّت آديـــلا ســـوغــات وئرسلــــر        شــادلانــار شـاعيرين گوزل خاطيري

انســـانــــلار هنـــرين قــدريـــني بيله        صـمـيـمـي دانيشـــا صـمـيـمـي گـــولـه

انســانين او زمــــان وقــاري وار كي        قـــونــوشـــا وطــنه قـــونـــوشــــا ائله

"بخشي"يـازار محبـّتـدن وطندن

ستارخان ئولكه سي بابك ائليندن

او انسان شانليديرانسانلار ايچره

اورگي دولودور خاطير حرمتدن

عالمي يخدي

گوزليم ســــرو خرامان يئريشين عالمي يخدي

اوتوروپ حسرتيلـَن بيـــر باخيشين عالمي يخدي

نه يئريش بو نه گـَزيشدي جانانيم جانيمي آلدي

گِنه سرخوش باخيشين بو گـَزيشين عالمي يخدي

او نه قاش گـُوزدي قوروپسان ماراليم عشق يولوندا

گـَلـَن اول بنده ايليشسين او قــاشين عالمي يخدي

او قارا تئللـَريوي باد صبا هــر يانا وورموش

گِنه اول لـــعـــــل لبين فتنه لـَـــرين عالمي يخدي

"بخشي" كويوندا سنين هر گئجه گوندوز جانا

دولانير،ليلی كيمين عشوه لــَـــرين عالمي يخدي


موضوعات مرتبط: استاد میرزا محمد بخشی

تاريخ : سه شنبه بیست و چهارم بهمن 1391 | 20:37 | نویسنده : موسی |